Brussel is een interessante stad. Er is altijd wel een Franstalige aanwezigheid geweest, maar niet altijd in dezelfde mate. Zo was Brussel in 1830 voor 25% Franstalig, even veel als Maastricht. Maastricht is intussen volledig Nederlandstalig, Brussel bijna volledig Franstalig. Toch claimt Vlaanderen Brussel als zijn hoofdstad. Deels uit een soort sentimentaliteit, deels uit de socio-economische verstrengeling van Brussel met Vlaanderen.
Dat weten de lakeien van het Belgische regime. Ze spelen hierop dikwijls in door met het Vlaamse verlies van hun hoofdstad te dreigen bij onafhankelijkheid. Men vergeet hierbij dat het juist de aanwezigheid van de Belgische staat is die er voor gezorgd heeft dat 1) Brussel verfranst werd (cfr. Maastricht), 2) er een Brussels Gewest werd gemaakt en 3) dat dit gewest evenwaardig is aan Vlaanderen en Wallonië. Het is juist in België dat Vlaanderen Brussel verliest.
De motivatie van de Franstalige Brusselaars hierbij is toch wel sadistisch te noemen, zo niet sado-masochistisch: men wil Vlaanderen straffen voor haar onafhankelijkheidsstreven. Zegt men toch, want voorlopig blijft het vooral bij afschrikken. Het masochistische luik bestaat hem uit het volgende.
1) Wallonië telt 17% werklozen, Brussel 23%. Gaan die twee elkaar onderhouden?
2) De ervaring van de Westerschelde leert ons hoe moeilijk het is wanneer je transnationale akkoorden moet bereiken. Als de Vlamingen in een onafhankelijk Vlaanderen zónder Brussel zich net zo gedragen als hun Nederlandse broeders, zal de Brusselse ring en de luchthaven van Zaventem pas onderhouden worden na een moeilijk akkoord én met vooral Brussels geld, aangezien die in Vlaanderen liggen, maar vooral Brussel ten goede komen. En waar gaat Brussel dat halen? Zie 1... En doet Brussel eens wat moeilijk, zou de hele luchthaven wel eens kunnen sluiten ten voordele van regionale luchthavens en Schiphol.
3) De internationale functie die Brussel heeft, kan wel eens verdwijnen. Wat zou jij doen als Amerikaan als je NAVO-diplomaten niet met het vliegtuig kunnen landen? Of bij het waarschijnlijke rattachisme zullen Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, maar waarschijnlijk ook andere landen, aandringen opdat de Europese hoofdstad niet in Frankrijk zou liggen. Brussel heeft die functie louter toevallig, door zijn toevallige ligging in het centrum van de toenmalige EEG. Het zou best wel eens de trigger kunnen zijn om in bv. Polen of Tsjechië een Europees district op te richten.
Meer masochisme dan sadisme dus. Wat achterblijft is een onleefbaar, verpauperd Brussel als Franse exclave in de periferie, die weinig tot niets te betekenen heeft. Intussen neemt Gent, Mechelen of Antwerpen de hoofdstadfunctie over: voor de Vlamingen niets aan de hand, enkel een symbolisch zwaar verlies.
Het kan ook anders. Vlaanderen kan best zijn onafhankelijkheid snel uitroepen, met of zonder Brussel. De Brusselse sadomasochisten zullen uit zelfbehoud hun liefhebberij laten varen en toch bij Vlaanderen aansluiten, aan Vlaamse voorwaarden. Doen ze dit niet, moet Vlaanderen voet bij stuk houden en zonder Brussel verder gaan en aan vredevolle non-coöperatie doen met Brussel, naar het voorbeeld van de grote Gandhi. Het is vanuit deze positie dat Vlaanderen een aanbod kan doen aan Brussel, nadat het eens gevoeld heeft hoe haar arrogante houding als een boemerang terug keert.
Het gebeurt nog in de geschiedenis dat een hoofdstad niet meteen deel uitmaakt van het nieuwe land. Zo was de eerste hoofdstad van Italië Turijn en niet Rome, dat nog in de Pauselijke Staat lag. En zo hield Polen Vilnius bezet in het interbellum, dat nietemin als hoofdstad van Litouwen geproclameerd werd in de grondwet.
Brussel heeft op termijn ook een rol te spelen in een staatsverband van de Nederlanden. Misschien zullen de Amsterdammers het niet graag horen, maar Brussel zou zeer zeker een goede hoofdstad zijn van een Beneluxstaat, net zoals in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Den Haag blijft dan de zetel van de regering: voor elk wat wils. Verstandig is dan om van Brussel een federaal district te maken, waar de Federale regering van de Nederlanden het voor het zeggen heeft, want het is duidelijk dat Brussel geen volwaardige deelstaat is i.v.m. Vlaanderen, Luxemburg, Wallonië of Nederland. Het kan ook die rol spelen in een verbond tussen Vlaanderen en Nederland, maar daar ben ik minder van overtuigd.
De keuze is uiteindelijk wel aan de Brusselaars: ofwel een Franse, kleine, verpauperde provinciestad zonder internationale allure, ofwel de meest internationale stad van Europa en hoofdstad van Vlaanderen, Groot-Nederland of Heel-Nederland. Voor ons Vlamingen maakt het niet veel uit, enkel wat symboliek. Voor ons Nederlands maakt het nog veel minder uit. Voor de Brusselaars daarentegen...
